Беларусь
  • 462
  • Ала


    2013
    На месцы былой вёскі Ала, дзе ў 1944 годзе было спалена 1758 чалавек, сёлета з’явіліся паклонны крыж і памятны знак, які нагадвае аб вялікай трагедыі, што здарылася ў гады Вялікай Айчыннай вайны ў Светлагорскім раёне.

    Для таго, каб памяць пра нашых продкаў засталася ў сэрцах нашчадкаў, прыйшлося папрацаваць практычна ўсім будаўнічым і меліяратыўным арганізацыям раёна. Старшыня Светлагорскага Савета дэпутатаў Рыгор Мурашка расказвае, што ўсе, да каго прыйшлося звяртацца, адклікнуліся імгненна і дапамаглі — матэрыяльнымі, людскімі рэсурсамі.

    У маленькай вёсачцы на беразе ракі з той жа мілагучнай назвай Ала ў 44 дварах жыло каля сотні чалавек. Але ж менавіта сюды, у глухмень, падчас баявых дзеянняў сцягнулася шмат людзей з суседніх вёсак, каб схавацца ад фашыстаў.

    Студзеньскай раніцай у вёску з лесу выйшаў батальён эсэсаўцаў. Яны стралялі па вокнах прысадзістых хат аўтаматнымі чэргамі. Людзей, якія выбягалі з дамоў, расстрэльвалі ва ўпор. Усё насельніцтва было сагнана ў адрыны. Мужчын расстрэльвалі групамі па 6-7 чалавек. Жанчын спалілі жывымі. Страшная смерць спасцігла 950 дзяцей. На іх нацкавалі сабак. Па вуліцы, асветленай пажарышчам, сабакі цягалі знявечаныя маленькія целы. У хаце аднаго з жыхароў фашысты застрэлілі парадзіху, а немаўля забілі ўдарам аб сцяну. З першых вуснаў пра гэтыя жудасці сёння ўжо няма каму расказаць, але ж доўгі час жыхарка Чыркавічаў Марыя Зыкун займалася зборам матэрыялаў: запісвала ўспаміны сведкаў, якія цудам засталіся жывымі ў тым пекле.

    У кнізе «Памяць. Светлагорск. Светлагорскі раён» можна знайсці апісанне страшнага эпізоду сведкам тых падзей Тарасам Колесневым: «Ад групы адлучылася жанчына ў целагрэйцы і вялікай клецістай хустцы. Аўтаматчык ішоў за ёй. Я пачуў просьбу дазволіць згарэць у сваёй хаце. Гэта была Аксіння Цімафееўна Курловіч, жонка бухгалтара калгаса. Пад дружны рогат фашыстаў жанчына павярнулася і цвёрдым крокам пайшла да сваёй падпаленай хаты. За ёй бег фашыст з вялікім балонам за спінай і апырскваў яе бензінам. Жанчына не звяртала на яго ўвагі. Афіцэр дастаў пісталет. Але на парозе хаты жанчына ўспыхнула паходняй і схавалася за дзвярамі…»

    Між іншым, стваральніца Чыркавіцкага музея Марыя Зыкун гаворыць, што ахвяр, хутчэй за ўсё, было больш, чым 1758 дакладна высветленых — каля 2 тысяч. Дарэчы, Ала — адзіная на Беларусі спаленая вёска, дзе загінула такая вялікая колькасць людзей.

    Епіскап Гомельскі і Жлобінскі Сцяфан прыехаў у дзень памяці памаліцца на месца масавага знішчэння людзей:

    — Зараз сюды зроблена новая дарога, і ёсць магчымасць наведваць пахаванне. Тут мог быць добры мемарыяльны комплекс. Памяць пра гэтых спаленых людзей павінна захавацца ў нашых сэрцах. Нам абавязкова трэба захоўваць у добрым стане месцы памяці загінулых, воінскія пахаванні, устанаўліваць памятныя знакі. І сцежкі не павінны зарастаць да гэтых мясцін. Няхай памяць пра тых, хто загінуў у Вялікую Айчынную вайну, будзе заўсёды ў нашых сэрцах, а царква будзе заўсёды маліцца пра іх.

    2017
    Рашэнне аб стварэнні аргкамітэта і рабочай групы па падрыхтоўцы да стварэнні РГА «Абаронцы памяці і праўды аб Вялікай Айчыннай вайне» прынятае на круглым стале, які прайшоў ва Усіхсвяцкім храме-помніку, перадае агенцтва «Мінск-Навіны».

    Круглы стол блаславіў архімандрыт Алексій, настаяцель прыходаў Святой вялікапакутніцы Варвары і Святых дванаццаці апосталаў Светлагорскага раёна.

    «Хто не ведае мінулага, у таго няма будучыні, — даў наказ архімандрыт Аляксій. — Сёння ў нас добрая мэта: захаваць нашу гісторыю, не даць растаптаць яе. У маім прыходзе ёсць вёска Ала. У гады Вялікай Айчыннай там адбылася трагедыя, якая забрала жыцці сотняў дарослых і дзяцей. Лясгас вырашыў пракласці дарогу да лесанарыхтовак, не ведаючы, што яна пройдзе па месцы трагедыі. І мёртвыя ўсталі на сваю абарону. На некалькі дзён зарадзіў дождж, які размыў зямлю і агаліў косткі нявінна забітых. Яны кажуць жывым, што там патрэбны мемарыял».

    «Галоўная задача — прапаганда памяці аб Вялікай Айчыннай, — сказаў старшыня Мінскай гарадской арганізацыі ГА «Абаронцы памяці і праўды аб Вялікай Айчыннай вайне» Сяргей Аляксандравіч. — Інакш не будзем памятаць нічога. Тут не вораг заходняя прапаганда, бо гэта іх праца. Галоўны вораг — наша ўласнае нежаданне памятаць і адукоўваць, увекавечваць памяць герояў вайны. Памяць — гэта не скульптуры савецкіх салдат і маці, не памятныя дошкі. Гэта тое, што ў нас з вамі ў галаве і сэрцы».

    nn.by/?c=ar&i=190887


    У пачатку снежня 1943 г. асобныя палкі 65-й арміі пад камандаваннем «генерал-лейтэнанта П.І. Батава ўступілі на тэрыторыю Любанска-Акцябрскай партызанскай зоны. У выніку актыўных баявых дзеянняў Чырвонай Арміі ў лініі фронту паміж апорнымі пунктамі гітлераўцаў Парычы і Азарычы атрымаўся разрыў шырынёй каля 10 км, які атрымаў назву „Рудабельскія вароты“. Дзякуючы гэтаму, паміж партызанамі і армейскім камандаваннем была наладжана не толькі сувязь, але і прамыя зносіны. „Рудабельскія вароты“ былі выкарыстаны армейскімі разведгрупамі і паліторганамі арміі. Група афіцэраў Чырвонай Арміі 10 дзён правяла ў Любанска-Акцябрскай партызанскай зоне. „— армейскія палітработнікі праводзілі мітынгі і сустрэчы з мясцовым насельніцтвам.
    У гэты час Ваенны савет 65-й арміі заслухаў і абмеркаваў даклад прадстаўніка партызанскага злучэння Мінскай вобласці пра абстаноўку ў тыле праціўніка перад фронтам арміі.На савеце былі зацверджаны планы баявых дзеянняў партызанскіх брыгад па зрыву перавозак ворага па Чыгунках Лунінец — Калінкавічы, Афіповічы — Слуцк і Бабруйск — Мінск, актывізацыі баявой дзейнасці на шашэйных дарогах, правядзення разведкі размяшчэння варожых часцей. Па просьбе сакратара Мінскага падпольнага абкома КП(б)Б В.І. Казлова Ваенны савет 65-й арміі аказаў дапамогу партызанскім фарміраванням Мінскага злучэння зброяй. Партызаны атрымалі 500 вінтовак, 200 аўтамагаў, 100 ПТР, 1,5 млн. патронаў, па 5 боекамплектаў мін да кожнага мінамёта,20 тон узрыўчаткі, узрывацелі і іншае ваеннае снаражэнне. 35 аўтамашын даставілі ўзбраенне на спецыяльную базу ў раён в. Гамза; адкуль у савецкі тыл былі эвакуіраваны параненыя і хворыя партызаны.
    У сваю чаргу Ваенны савет звярнуўся да камандавання Мінскага партызанскага злучэння з просьбай накіраваць у 65-ю-армію 10 тысяч чалавек папаўнення. Любанскі РК КП(б)Б у'снежні 1943 г. правёў мабілізацыю сярод рэзервовага саставу партызанскіх брыгад у населеных пунктах і накіраваў у рады Чырвонай Арміі каля 1000 чалавек.
    На працягу снежня 1943 г. партызаны. ні на дзень не спынялі сваю баявую дзейнасць. У дакладной запісцы камандавання Мінскага партызанскага злучэння сакратару ЦК КП(б)Б П.К. Панамарэнку паведамляецца, што 27 снежня сіламі брыгады № 64 імя В. Чкалава быў разгромлены нямецка-паліцэйскі гарнізон у в.Белічы Слуцкага раёна (тылы 102-й нямецкай арміі), дзе забіта 38 нямецкіх салдат і афіцэраў. Узята трафеяў: 18 вінтовак, 2 ручныя кулямёты, 6 павозак, 12 коней з сёдламі і больш за 6 тысяч патронаў.
    У справаздачы камандавання партызанскай брыгады № 100 імя С. Кірава Мінскаму абкому КП(б)Б паведамляецца, што брыгада ў снежні два разы вяла бой у в. Пасека, адзін бой у в. Касцяшы і Зялёнкі, яшчэ адзін — у в. Прусы. У выніку якіх забіта 25 нямецкіх салдат і афіцэраў. Акрамя тага, партызаны брыгады ў снежні пусцілі пад адхон 3 варожыя эшалоны і абстралялі 5 рамонтна-аднаўленчых паяздоў на чыгунцы Асіповічы — Слуцк. Партызанам таксама ўдалося збіць два варожыя самалёты, адзін з якіх зрабіў пасадку каля Старых Дарог. Вырасла і колькасць партызанскай брыгады — яна папоўнілася на 105 чалавек.
    У пачатку студзеня 1944 г. Беларускі фронт аднавіў наступленне на мазырскім накірунку: пачалася Калінкавіцка-Мазырская наступальная аперацыя Чырвонай Арміі. У ёй прымалі ўдзел 61-ая армія (камандуючы генерал-лейтэнант П.А. Бялоў), 65-ая армія (генарал-лейтэнант П.І. Батаў), 16-ая паветраная (генерал-палкоўнік С.Л.Рудэнка). У падрыхтоўцы і правядзенні аперацыі прынялі ўдзел таксама партызаны Гомельскага, Палескага і Мінскага партызанскіх злучэнняў.
    Перад армейскімі і партызанскімі фарміраваннямі стаяла задача: разбіць калінкавіцка-мазырскую групоўку праціўніка, стварыць плацдарм для наступлення ў напрамку Бабруйск-Мінск, часткай сіл — уздоўж ракі Прыпяць на Лунінец.
    8 студзеня войскі 65-й арміі пачалі наступленне, абышлі праціўніка з поўначы і перарэзалі чыгунку і шашу Калінкавічы — Жлобін. Кавалерыйскія часці сумесна з партызанамі разбілі тылы праціўніка. У выніку была знішчана абарона 2-й нямецкай арміі. У напрамку на Мазыр наступалі часці 61-й арміі. 14 студзеня часці абедзвюх армій вызвалілі Калінкавічы і Мазыр.
    Каб адрэзаць шляхі адыходу праціўніка, партызаны ўзарвалі чыгуначны мост праз раку Іпа, разбурылі варожыя камунікацыі. Разам з часцямі Чырвонай Арміі 20 студзеня вызвалілі Лельчыцы.
    У выніку Калінкавіцка-Мазырскай аперацыі, якая завяршылася 8 лютага 1944 года, савецкія войскі прасунуліся ка 60 км, адкінулі праціўніка да р. Пціч і ў раён Петрыкава, нанеслі яму значныя страты. 21 злучэнню і часці, якія вызначыліся ў аперацыі, былі нададзены ганаровыя найменні “Калінкавіцкіх», 18 — «Мазырскіх».

    Н.СІНЯК, дырэктар музея.Голас Любаншчыны. — 2009 №10

    Новости | Июнь 24, 2015,17:18
    Какой она должна быть сегодня, история минувшей войны? Как рассказать её, чтобы она действительно стала уроком для сегодняшнего поколения? Нельзя им забывать, что и как пришлось тогда терпеть, превозмогать, одолевать. Память о войне — за каждым, кто прошёл, испытал, пережил...

    20июня учащиеся ГУО «Погостский учебно-педагогический комплекс детский сад-базовая школа» совершили поход по маршруту «Погост — Дальва — Погост».

    Дальва – сестра Хатыни. За несколько дней до освобождения Беларуси от фашистских захватчиков 19 июня 1944 года небольшая белорусская деревенька была сожжена вместе с жителями. На месте трагедии расположен мемориальный архитектурно-скульптурный комплекс «Дальва». Ежегодно накануне дня памяти жертв фашизма сюда приезжают и приходят воины и бывшие партизаны, молодёжь и работники Белтелерадиокомпании, Министерства культуры, Фонда мира, школьники, родственники погибших, представители молодёжных организаций и администрации Логойского района.

    Вот и в этот раз собрались здесь те, кому дорог мир на земле. Минутой молчания открыл митинг-реквием Зельский Артур Гарриевич, директор Государственного мемориального комплекса «Хатынь», филиалом которого является «Дальва». На братской могиле погибших дальвинцев священнослужитель православной Церкви совершил молебен в память о погибших. Каждый выступающий говорил о той страшной трагедии, которую несёт война. Слова звучали так трогательно, что на глазах выступали слёзы. Стоишь и думаешь: пусть никогда никому из нас не доведётся пережить того, что пережил каждый, кому выпала судьба жить в то страшное время. Пусть никто из нас никогда не узнает, что такое война. Главная задача в наше время –сделать всё, что бы на нашей земле не было безвинных смертей, не было слёз матерей и детей. К мемориалу все присутствующие возложили гирлянды, венки, живые цветы — дань уважения и любви к тем, кто погиб от рук гитлеровцев.

    После митинга мы с ребятами совершили экскурсию по мемориальному комплексу.

    У самой дорожки останавливаемся у камня, на котором высечена надпись:

    «Да 19 чэрвеня 1944 года
    тут была вёска Дальва.
    За 10 дзён да вызвалення
    гiтлераўцы жывымi спалiлi яе жыхароў».

    Дальше подходим к центральной скульптуре, фигуре матери: на невысоком постаменте в скорбном молчании застыла четырёхметровая фигура женщины. К ней прижался, обхватив ручонками, мальчишка. А за их спиной из земли поднимаются три чёрные обугленные балки, символизирующие место пожара, где жила семья Василия Кухаренка, где приняли мучительную смерть дальвинцы. Справа от скульптуры на шестнадцатиметровой Стене памяти — фамилии, имена, возраст тех, кого сожгли живыми. Дети названы уменьшительными именами: Володя, Костя, Настя. Стоим с ребятами и думаем, в чём провинились четырёхлетние Лёня Акулич и Галя Гунько, пятилетняя Галя Гирилович и Нина Акулич? Что плохого сделал Костя Кухаренок, которому тогда было около двух лет? Даже уцелевшие от возмездия гитлеровские изверги не смогут ответить на этот вопрос. Убивали, жгли просто за то, что люди были людьми. Это и есть фашизм, беспощадный, жестокий, античеловечный. На стене памяти — обращение ко всем живущим:

    «Людзi! Схiлiце галовы перад

    памяццю жыхароў вёскi Дальва,

    нявiнна загубленых 19 чэрвеня 1944 года».

    Перед Стеной памяти братская могила, где покоятся останки дальвинцев.

    Идём дальше… На месте сожжённых пяти деревенских хат из двенадцати, установлены бетонные венцы срубов, серо-пепельного цвета.

    Перед этими срубами на ступеньках символические знаки: детская кукла, кувшин, серп, скрипка, клубок ниток. Всё это вещи быта, напоминающие о том, что здесь жили люди, у которых с бесчеловечной жестокостью отняли жизнь.

    Вдоль бывшей улицы посажены 44 белоствольные берёзки в память дальвинцев.

    На минуту останавливаемся у каменного валуна. На нём обращение вставших из пепла жителей Дальвык нам – к живущим:

    «Спалiў нас вораг чэрвеньскай парою –
    Дзядоў, жанчын, падлеткаў i дзяцей.
    Даруйце, людзi добрыя, за тое,
    Што вас не сустракаем, як гасцей»

    На обратном пути посетили музей. Хочется верить, что вглядываясь в фотографии дальвинцев, запечатлевшие мгновенья жизни человеческой, дети задумались над теми немногими предметами, что несут на себе следы прикосновений живых рук, в одно мгновение превратившихся в неживое, ставшими красноречивыми реликвиями.

    Дальва…Она навсегда останется в нашем сердце, в нашей памяти. Прежде, чем покинуть это место, ставшее символом трагедии и жизни, мы с ребятами ещё раз почтили минутой молчания в память всех сожженных деревень в Беларуси.

    9093 — количество сожжённых деревень в базе данных на 19 мая 2017г.
    • нет
    • 0
    • +8

    9 комментариев

    avatar
    О! Спадарыня Алина переметнулась на сторону коммунофашистов и начала вместе с В.В.Путиным и попАми спекулировать на жертвах Второй Мировой?
    Рашэнне аб стварэнні аргкамітэта і рабочай групы па падрыхтоўцы да стварэнні РГА «Абаронцы памяці і праўды аб Вялікай Айчыннай вайне» прынятае на круглым стале, які прайшоў ва Усіхсвяцкім храме-помніку, перадае агенцтва «Мінск-Навіны».
    О! Все знают, какие «память» и «правду» несут нам попЫ из конторы Гундяева…
    0
    avatar
    папы ўжо што вам тут? Па спасылцы можна пачытаць журналы і дакладныя запіскі партызан… Вось, напрыклад:
    0
    avatar
    папы ўжо што вам тут? Па спасылцы можна пачытаць журналы і дакладныя запіскі партызан… Вось, напрыклад:
    Так это же все писали (по вашей более ранней версии) коммунофашисты.
    0
    avatar
    вы адмаўляеце камунафашызм? вунь жа традыцыя фашын — чалавечыя зграі па 35-50 — мае глыбінёй спаконвечнае існаваньне чалавецтва. А без камунікацыі фашын не можа быць аніякаяга камунізму. Ні самога і ні, тым больш, трындзення пра яго.
    Камісары ну ніяк не маглі ўтрымаць уладу без падтрымкі фашын іншых краін і без шыхтаваньня іх унутры акупаванай зоны — унутры СССР.

    А я запосціла, бо раней пра гэтую вёску Алу нічога не чула, бо ахвяры былі кінутыя зарастаць лесам (і ніякія фашысты не прыперліся замесці сляды сваіх злачынстваў, як гэта было ў іх прынята(пра што ў адзін голас цвердзяць савецкія сведкі Халакосту) і савецкая ўлада нават камня не пакінула у іх памяць… А таксама высвятляецца супярэчаньне паміж дакументамі. А партызанскія справаздачы выглядаюць як звесткі аб выкананні плана…
    Ну канешне 850 свойскіх птушак не ўражваюць… Нехта Меркуль яўна не дацягваў у разуменні пастаўленых задач.
    Вас абураюць папы, што ўзяліся абараняць памяць аб героях і ахвярах вайны ад такіх недаверлівых, як я?
    0
    avatar
    А я запосціла, бо раней пра гэтую вёску Алу нічога не чула,

    И шо?

    бо ахвяры былі кінутыя зарастаць лесам

    И шо теперь делать?

    і савецкая ўлада нават камня не пакінула у іх памяць…

    СССР нет уже 25 лет.

    А таксама высвятляецца супярэчаньне паміж дакументамі. А партызанскія справаздачы выглядаюць як звесткі аб выкананні плана…

    И шо?
    0
    avatar
    И шо?
    а папрасіце ў жоначкі ўкольчык.
    0
    avatar
    А попросите вы в больнице у врача.

    Вы ставите настолько идиотские вопросы непонятно к кому, что только таким вот дурацким троллингом вас и можно посадить туда, где вы заслуживаете сидеть.

    25 лет как нет СССР, а вы как последняя больная на голову все претензии кому-то выставляете?
    Кому? Кто ответит? Монро? А я что СССР? Или коммунист? Или еще кто?
    0
    avatar
    25 лет как нет СССР, а вы как последняя больная на голову все претензии кому-то выставляете?
    Кому? Кто ответит? Монро? А я что СССР? Или коммунист? Или еще кто?
    Госпадзя, як кажа пане К.С., ды чаго вы тут раптам узбухнулі? Калі вам што не ясна са сказанага, то прэтэнзіі толькі да сваіх бацькоў выстаўляйце.
    А я маю права іх выстаўляць ўсяму, што прэтэндуе лічыцца непагрэшнымі трактоўкамі гістарычных з'яў. І калі вам пофіг, чые белыя косці размыла ў 2012-м на дарозе, што вяла не лесанарыхтоўкі, і пофіг, што вунь сабраліся абаронцы таямніц вайны іх і далей абараняць, то папрасіце ў жонкі яшчэ і трапачку.
    0
    avatar
    Госпадзя, як кажа пане К.С., ды чаго вы тут раптам узбухнулі?

    Надо ж иногда больной говорить что она больная. А не то она тут весь форум зас*ет. :)

    то прэтэнзіі толькі да сваіх бацькоў выстаўляйце.

    И они тут никаким боком.

    І калі вам пофіг, чые белыя косці размыла ў 2012-м на дарозе,

    Я что археолог? Почему меня должны заботить чьи-то кости на дороге? Вся Земля усеяна костьми. Так что ж делать то? КАк вы отличите какие убитые камунакамиссарами, какие фашистами, какие еще кем?
    0
    У нас вот как принято: только зарегистрированные и авторизованные пользователи могут делиться своим мнением, извините.