Беларусь
  • 958
  • Беларусы: нацыя, ці як?

    Таццяна Процька

    novychas.by/palityka/belarusy-nacyja-ci-jak

    У сувязі з новым этапам беларуска-расійскай інтэграцыі, абвешчаным кіраўніцтвам абедзвюх краін, з новай энергіяй пачынаюцца дыскусіі пра беларусаў, украінцаў і рускіх як адзіны народ, і нават нацыю.



    У сувязі з новым этапам беларуска-расійскай інтэграцыі, абвешчаным кіраўніцтвам абедзвюх краін, з новай энергіяй пачынаюцца дыскусіі пра беларусаў, украінцаў і рускіх як адзіны народ, і нават нацыю. У палемічным запале ўзнікаюць — на самым высокім палітычным узроўні — выказванні пра «недадзяржаву» і «неданацыю» ўкраінцаў, пра штучнасць утварэння Беларусі, пра беларусаў — як савецкі палітычны прыём, які быў выкарыстаны, каб не аддаць частку тэрыторый Польшчы. Фарміруюцца новыя аспекты дзяржаўнай і нацыянальнай бяспекі Беларусі. Наяўнасць беларускай нацыі робіцца гарантам беларускай дзяржаўнасці, незалежнасці, «памераў» гэтай незалежнасці.

    Крыху тэорыі

    Дзеля таго, каб разабрацца з беларусамі — хто мы на самай справе, неабходна ўдакладніць, што маецца на ўвазе, калі гаворка ідзе пра вышэй згаданыя паняцці.

    У пачатку ХХ стагоддзя, напярэдадні Першай сусветнай вайны, лідары розных палітычных элітаў і навуковых накірункаў рабілі спробы вызначыць, што ёсць народ і нацыя. Так, аўстрыйскі палітычны дзеяч Баўэр у 1907 годзе ў манаграфіі (больш за 650 старонак) вызначаў нацыю як «сукупнасць людзей, звязаных у агульнасць характару на глебе агульнасці лёсу». Ён таксама падкрэсліваў неабходнасць «сваіх» тэрыторый і мовы для ўтварэння нацыі. Аўстрыйскі палітык Рэнер (пад псеўданімам Р. Шпрынгер) у 1902 годзе ў манаграфіі «Нацыянальная праблема» казаў пра «саюз людзей, якія аднолькава думаюць ды аднолькава размаўляюць», якія ствараюць асаблівую культурную агульнасць, не звязаную з тэрыторыяй.

    Французскі філосаф і пісьменнік Рэнан у дакладзе (які потым быў надрукаваны як артыкул) у 1882 годзе сцвярджаў: «Нацыя — гэта душа, духоўны прынцып. Толькі два складнікі ўласцівыя гэтай душы, гэтаму духоўнаму прынцыпу. Адзін з іх — у мінулым, другі — у сучаснасці. Адзін з іх — гэта сумеснае валоданне багатай спадчынай успамінаў; другі — фактычная згода, жаданне жыць разам, воля працягваць шанаваць агульную спадчыну». Гэты даклад сёння — класічная праца, на якую абавязкова спасылаюцца ўсе даследчыкі нацыяналізму; менавіта тут выказаны афарызм: «Нацыя — гэта штодзённы плебісцыт». («Нацыя — гэта вялікая салідарнасць, якая складаецца з ахвярапрынашэння чалавека, якое ён зможа зрабіць зноў. Яна ўзгадвае мінулае, яна абнаўляецца, асабліва ў сучаснасці праз адчувальныя дзеянні: згода, жаданне, ясны выраз, жыццё супольнасцю. Існаванне нацыі (прабачце за гэтую метафару!) — паўсядзённы плебісцыт. Гэта як само існаванне індывідуальнага, вечнага сцвярджэння жыцця»).

    Ідэолаг сіянізму Герцль у адной са сваіх работ закрануў нацыянальнае пытанне і даў наступнае вызначэнне нацыі: «Нацыя — гэта група людзей агульнага гістарычнага мінулага і агульнапрызнанай прыналежнасці ў сучаснасці, згуртаваная з-за існавання агульнага ворага».

    Для Беларусі, як і для Расіі, найбольш папулярным сёння з’яўляецца паняцце нацыі, вызначанае Сталіным. Яно было прапісана ў працы, якая спачатку называлася «Нацыянальнае пытанне і сацыял-дэмакратыя» і ў 1913 годзе была надрукаваная ў часопісе «Асвета» (3, 4, 5 нумары), які легальна выдаваўся ў Санкт-Пецярбургу фракцыяй бальшавікоў Расійскай сацыял-дэмакратычнай рабочай партыі (РСДРП). Сталіну на тыя часы было 35 гадоў. Пазней гэты артыкул атрымаў больш салідную назву «Марксізм і нацыянальнае пытанне». З усіх тэарэтычных працаў былога кіраўніка СССР гэтая ўжываецца і ў навуковым асяроддзі сучаснай Беларусі.



    Артыкул складаецца з невялікага ўступнага раздзела і главаў: I. Нацыя; II. Нацыянальны рух; III. Нацыянальная аўтаномія; IV. Бунд, яго нацыяналізм, яго сепаратызм; V. Каўказцы, канферэнцыя ліквідатараў; VI. Нацыянальнае пытанне ў Расіі. У першым раздзеле Сталін прапанаваў наступнае вызначэнне: «Нацыя — гэта ўстойлівая супольнасць людзей, што склалася гістарычна, аб’яднаных агульнасцю мовы, тэрыторыі, эканамічнага жыцця і псіхічнага складу, які выяўляецца ў супольнасці культуры». Заўважыўшы, што нацыя ёсць з’ява гістарычная, і таму яна «мае сваю гісторыю, пачатак і канец», Сталін зрабіў цікавую метадалагічную выснову: «Толькі наяўнасць усіх прыкмет, узятых разам, дае нам нацыю».

    Неабходна адзначыць, што вызначэнне нацыі як сацыяльна і гістарычна абумоўленай з’явы, дадзенае Сталіным, адрознівае нацыю ад народа — як сацыяльнага арганізма, які праходзіць на працягу гісторыі скрозь розныя формы арганізацыі культурнага (нацыянальнага) жыцця грамадства ў той ці іншай рэгіянальнай цывілізацыі.

    Сталінскае вызначэнне было афіцыйным навуковым вызначэннем нацыі ў СССР і ў паслясталінскія часы, хаця пасля ХХ з’езда КПСС у большасці выпадкаў на Сталіна не спасылаліся. Уласна тыя ж самыя прыкметы нацыі, якія дае Сталін у сваім вызначэнні, прыводзяцца крыху падфарбаванымі і ў сучасным школьным падручніку «Грамадазнаўства».

    Сучасныя беларускія навукоўцы і палітыкі таксама з вельмі вялікай цікавасцю ўжываюць паняцце нацыі. Так, філосаф і метадолаг Уладзімір Мацкевіч бачыць нацыю наступным чынам: «Дык вось, нацыя — мноства ўсіх людзей з аднолькавым дзяржаўным пашпартам. Беларуская нацыя — гэта мноства людзей, у пашпартах якіх напісана «грамадзянін Рэспублікі Беларусь». Усё астатняе ад злога. Маніпуляцыя, дэмагогія, рэзанёрства і спекуляцыі».

    Акадэмік адной з расійскіх акадэмій, дзеяч БНФ М. Бурак вызначае нацыю па-свойму: «Маё вызначэнне нацыі такое. Нацыя — гэта цывілізацыйны феномен суверэннага існавання народа ў часе. Народ — гэта этнічна-ментальна-культурна апазнанае мноства людзей, што жывуць у акрэсленай прасторы ў вызначаны час і складаюць грамадства. Грамадства — гэта арганізаванае для сумеснай жыццядзейнасці людзей насельніцтва краю. Гэта калі глядзець звонку, аб’ектыўна. А з пазіцыі ўключанай у грамадства асобы — гэта асяроддзе яе жыццядзейнасці, яе соцыум. Таму соцыум я вызначаю як палітычны, сацыяльны, эканамічны, тэхналагічны, інстытуцыянальны, культурны, духоўны і эмацыянальны стан грамадства, які з’яўляецца кантэкстам самарэалізацыі асобы ў гэтай краіне. Краіна — гэта геапалітычная арганізаванасць суверэннага існавання народа ў свеце. Калі ёсць краіна, дык яе грамадства здольнае да тварэння нацыі — суб’екта Промыслу Божага, суб’екта агульначалавечага цывілізацыйнага працэсу. Гэта для тых, хто здольны да глабальнага сацыяльна-гістарычнага мыслення. А для нас, свядомых беларускіх патрыётаў, нацыя — гэта духоўная цывілізацыйная каштоўнасць, бо праз яе народ ажыццяўляе рэфлексіўны працэс цывілізацыйнага развіцця».

    Агульна прынятым сёння з’яўляецца наступнае вызначэнне нацыі: «Нацыя (ад лацінскага “natio” — “племя”, “народ”) — сацыяльна-эканамічная, культурна-палітычная і духоўная еднасць індустрыяльнай эпохі. Толькі адзінства ўсіх прыкмет складае паняцце нацыі».

    Такім чынам, калі мы пачынаем дыскусію, ці ёсць беларусы нацыяй, пажадана адразу вызначыцца, што мы маем на ўвазе. Але амаль усе вышэй згаданыя вызначэнні нацыі можна выкарыстаць, каб сказаць: беларусы — сапраўдная сучасная нацыя. Ёсць праблемы толькі з вызначэннем Сталіна. Менавіта яго выкарыстоўваюць праціўнікі беларускай дзяржаўнасці для ўтварэння ідэалагічнага падмурку аб’яднання Беларусі і Расіі. Яны сцвярджаюць: беларусы ў большасці карыстаюцца рускай мовай, этнічна і псіхалагічна падобныя да рускіх, захапляюцца расійскай літаратурай, эстрадай і іншымі праявамі расійскай культуры. Таму (як яны пішуць у інтэрнэце) прыйшоў час ліквідаваць (выправіць) гэтую гістарычную недарэчнасць (памылку).

    Але гэта тэорыя. Для вырашэння праблемы вельмі важна рэальная сітуацыя: менавіта яна — лепшая праверка дакладнасці тэорыі.



    Рэальнасць

    У другой палове ХХ стагоддзя паняцце нацыі стала шырока ўжывацца ў свеце, яе сінонімам стала слова «народ». Пашырылася праца міжнароднай Арганізацыі Аб’яднаных Нацый. Але кіраўніцтва Беларусі да паняцця нацыі паставілася спачатку з асцярогай, а потым і з пэўнай варожасцю. У савецкія часы БССР найбольш пацярпела падчас стварэння новаўтварэння «савецкі народ». Для беларусаў «савецкі народ» вызначаўся наступным чынам: гэта рускамоўны, што валодае дасягненнямі рускай і савецкай культуры, адданы кіраўніцтву краіны народ. Стварэнне на прыкладзе Беларусі гэтага «савецкага народу» было важнай ідэалагічнай і практычнай задачай, бо Беларусь ахоўвала заходнія межы СССР. Уся адукацыя — дзіцячая, школьная, вышэйшая — была накіраваная на стварэнне менавіта такіх людзей.

    З утварэннем незалежнай Беларусі савецкі народ перайменавалі ў беларускі народ, але па сутнасці ён застаўся савецкім.

    Вельмі важным для рэальнага існавання нацыі з’яўляецца наяўнасць у людзей усведамлення прыналежнасці да яе. Узнікненне ўсведамлення прыналежнасці да нацыі ёсць вынік спецыфічнага працэсу — нацыянальнага выхавання. На розных этапах існавання Беларусі нацыянальнае выхаванне ажыццяўлялі розныя структуры беларускага грамадства.

    У гады майго дзяцінства, я пыталася ў бацькоў: хто мы? Яны заўсёды адказвалі: «Мы і ты — беларусы. Гэта такая нацыя, не рускія. Беларусы — гэта людзі, якія жывуць у Беларусі і ёсць самыя лепшыя людзі, бо працалюбівыя, добразычлівыя, не подлыя». Падобныя выказванні былі папулярнымі сярод розных плыняў беларускага грамадства, асабліва пасля Другой сусветнай вайны. Гэта быў стыхійны народны адказ на спробу стварыць «новую гістарычную еднасць — савецкі народ». Гэтую тэзу маіх бацькоў падмацоўвалі і перадачы радыё — адзінага на тыя часы сродку масавай інфармацыі і масавага ўздзеяння. Перадачы былі пераважнай большасцю на беларускай мове, давалі добрае ўяўленне не толькі пра дасягненні беларускага палітычнага жыцця, але і культурнага. І хаця перадачы былі дастаткова савецкімі па сутнасці, беларускасць у іх рабіла сваю справу — людзі ведалі беларускую мову з дзяцінства, яна была для іх знаёмай і роднай.

    Сям’я і радыё ў тыя часы былі галоўнымі фактарамі ўмацавання і развіцця беларускай нацыі. Жанчыны (маці, бабулі) мелі магчымасць выхоўваць дзяцей, расказваць ім беларускія казкі і паданні, спяваць песні. Жанчыны не былі масава занятыя на працы, дзеці знаходзіліся дома — дзіцячых садкоў не было шмат нават у Мінску. У школах не існавала так званых «прадлёнак», на лета гарадскія дзеці большасцю ехалі да родных у вёску, піянерскія лагеры не лічыліся добрым уладкаваннем дзяцей на лета.

    Вынікі тагачаснага нацыянальнага выхавання можна лічыць дастаткова паспяховымі — у розных плынях беларускага грамадства ўзніклі сілы, якія супольнымі намаганнямі стварылі незалежную беларускую дзяржаву — мару любой нацыі, важны этап яе палітычнага развіцця.

    Ужо ў 1970–1980-я гады жанчына стала сапраўднай «вытворчай сілай» сацыялістычнага гаспадарання. Дзяцей пачалі аддаваць у садкі, пасля школы — у «прадлёнкі». З побыту беларускіх людзей зніклі спачатку беларускія казкі і паданні, потым песні і кнігі. У пачатку ХХІ стагоддзя на любых беларускіх сямейных фэстах спявалі ўжо песні, якія ў большасці належалі да расійскай папсы. Сям’я перастала з’яўляцца асноўнай выхавальніцай беларускай нацыі, страціла сваю ролю нацыяўтваральнага фактару.

    Напрыканцы ХХ стагоддзя па сіле ўздзеяння на свядомасць людзей радыё саступіла электронным СМІ. Радыёкропкі, якія ў пасляваенныя гады абавязкова прысутнічалі ў кожнай кватэры, зніклі. Іх замяніла тэлебачанне, якое і па сутнасці, і па форме, і па мове было і застаецца расійскім. У незалежнай беларускай дзяржаве не стала ніякіх сродкаў масавага нацыянальнага выхавання.

    Вынікі яго адсутнасці спачатку не былі заўважныя. Але праз дваццаць пяць гадоў існавання Рэспублікі Беларусь на пытанне «Беларусы — гэта нацыя?», я пачула ў адказ — а што, гэта так важна? Што зменіцца ад наяўнасці ці адсутнасці беларускай нацыі? Беларуская дзяржаўнасць, якая ўзнікла перш за ўсё як праява сілы і духа нацыі, пачала страчваць свой падмурак.

    Наяўнасць нацыі нельга заўважыць без праяваў нацыянальнай свядомасці, нацыянальнай тоеснасці і нацыянальнай годнасці. Нацыянальная свядомасць ад нацыянальнай тоеснасці адрозніваецца тым, што першая з іх адказвае на пытанне: «Што я думаю пра нацыю як маю групу?» Тоеснасць будзе характарызаваць пытанне: «Што я думаю пра сябе як прадстаўніка нацыі?»

    Годнасць чалавека вызначаецца яго маральнымі (праўдзівасць, добрасумленнасць, сціпласць), інтэлектуальнымі і фізічнымі (здароўе, сіла, спрыт, прыгажосць) якасцямі. Яна выяўляецца ў адносінах чалавека да грамадства, у яго здольнасці рабіць дабро. Асноўнай умовай існавання чалавечай годнасці з’яўляецца свабода асобы.

    Калі мы прааналізуем сучасны стан нацыянальнай свядомасці, нацыянальнай тоеснасці і нацыянальнай годнасці беларусаў, можна заўважыць таксама значныя саступкі. Беларусы часцей хварэюць, у асноўнай масе не маюць звычкі да заняткаў спортам, зайздросцяць. Бракуе і праўдзівасці — нават з’явілася і зрабілася найпапулярнай прымаўка: «Хто табе праўду скажа!»

    З падмурка беларускай нацыянальнай годнасці амаль сышло паняцце «свабоды асобы». Яго выцясняе паняцце неабходнасці дзейнічаць згодна з указаннямі ўлады, нават насуперак свайму сумленню. Усё часцей талерантнасць беларусаў выглядае як пакорлівасць і абыякавасць.



    Нацыянальная ідэя — гэта групавы кансэнсус у дачыненні да агульнай памяці і агульных мэтаў. Гэты кансэнсус можа пераглядацца з цягам часу, але ён павінен існаваць у кожны момант жыцця нацыі. На жаль, да сёння беларусы не маюць кансэнсусу ў адносінах не толькі да ацэнак свайго мінулага, але і будучыні. Найбольш востра гэта выяўляецца падчас абмеркавання ідэй інтэграцыі Беларусі ў розныя наднацыянальныя ўтварэнні.

    Прыхільнікі інтэграцыі спасылаюцца на працэсы глабалізацыі як найбольш важныя і дамінуючыя працэсы развіцця сучаснай цывілізацыі. Эканамічныя змены, сцвярджаюць яны, паказваюць, што пад уздзеяннем глабалізацыі эканамічная самастойнасць большасці нацый (і, адпаведна, іх эканамічнае адасабленне адзін ад аднаго) сышла ў мінулае. Пад уздзеяннем інтэнсіўнага культурнага абмену з-за стварэння агульнай інфармацыйнай прасторы паступова сыходзіць у мінулае і нацыянальныя культурнае адасабленне і адметнасць. Сцвярджаецца, што глабалізацыя з часам сатрэ большасць этнічных каштоўнасцяў, а нацыяналізм і рэлігія ў будучай супольнасці будуць мала заўважныя. «Увесь прагрэсіўны свет трымаецца на двух галоўных кітах — узброеныя сілы і эканоміка (жорсткая сіла і мяккая сіла). Сучасная эканоміка не можа абысціся без інфраструктуры, медыцыны, навукі і адукацыі», — падобная формула будучыні дагэтуль была найбольш папулярнай у значнай часткі кіраўніцтва Беларусі.

    Скіраванасць на знікненне нацый зрабіла развіццё «беларускасці» недзяржаўнай справай. Беларуская мова па сутнасці не з’яўляецца дзяржаўнай — дзяржаўныя справаводства, адукацыя (усіх ступеняў), дзяржаўныя СМІ — усё гэта ажыццяўляецца пераважна на рускай мове, для дзеячаў расійскай эстрады і культуры аддаваліся найлепшыя канцэртныя залы, эфірны час. Выкараненне нацыянальнай свядомасці суправаджалася русіфікацыяй — спачатку з двухсэнсоўнага («Беларусы — гэта рускія са знакам якасці»), затым «на беларускай мове нічога значнага стварыць немагчыма», адкрытага прыніжэння ведання нацыянальнай гісторыі і літаратуры з боку кіраўніка дзяржавы. Потым — Беларусь эканамічна не здольная для існавання, яна ў свеце нікому не патрэбная (гэта стала нават палітычным аргументам). Зараз ужо ідзе гаворка пра неабходнасць абароны Беларусі з боку Расіі (праўда, пакуль невядома ад каго — абараняцца ад NATO стала не зусім папулярным), стварэння з Расіяй адзінай валюты. Пагроза знікнення беларускай дзяржаўнасці і нацыі стала ўсё больш відавочнай.

    Для нацый ва ўсе часы характэрныя не столькі агульнасць эканамічнага жыцця, колькі агульнасць сэнсу жыцця, які выходзіць за межы задавальнення фізіялагічных і бытавых патрэбаў людзей, якія складаюць нацыю. Часта гэта называюць духоўным жыццём нацыі. Калі гэты агульны для людзей сэнс жыцця ёсць, то ёсць і нацыя; калі яго няма, то пры ўсіх іншых прыкметах нацыі маецца не народ, а насельніцтва. Насельніцтва не ў стане доўгі час мець сваю дзяржаву — тым ці іншым спосабам дзяржава, у якой людзі не маюць агульнага сэнсу жыцця, знікае.



    Надзея

    Працэс пераўтварэння беларускай нацыі ў насельніцтва найбольш інтэнсіўна адбываўся ў пачатку ХХ стагоддзя. Ён выклікаў даволі радыкальны пратэст з боку творчай і часткова тэхнічнай і навуковай інтэлігенцыі Беларусі. Вядомы паэт Уладзімір Някляеў нават пераўтварыўся ў апазіцыйнага палітыка. Разам з тым, ні ўлады Беларусі, ні апазіцыйныя лідары не змаглі прапанаваць людзям нацыянальную ідэю, якая б стала сэнсам іх жыцця. Прапанаваныя спачатку дабрабыт, высокія заробкі не сталі прыцягальнымі. Частка моладзі вырашыла, што дабрабыт і найбольшыя заробкі лепш і лягчэй шукаць у іншых краінах. У еўрапейскіх краінах — Польшчы, Чэхіі, Бельгіі, Францыі — і ў ЗША ўжо стварыліся даволі заўважныя беларускія дыяспары. Выезду моладзі спрыяў і распаўсюд думкі пра немагчымасць працы ў дзяржаве, дзе нацыянальнае, беларускае вынішчаецца і прыніжаецца. Палітычная апазіцыя таксама садзейнічала выезду — палітычныя ўцекачы найбольш хутка ўладкоўваліся ў іншых краінах.

    Не стала асабліва паспяховай і спроба пашырэння сфераў ужытку беларускай мовы. Але яна дала нечаканы вынік — людзі, якія размаўляюць у жыцці на беларускай мове, усё часцей успрымаюцца грамадствам як нацыянальная эліта. Неабходнасць наяўнасці, актывізацыі і папулярызацыі нацыянальнай эліты як найлепшай часткі беларускіх людзей стала адчувальнай.

    Працэсы разбурэння нацыі апошнія два гады сталі заўважнымі і для кіруючых элітаў Беларусі. Тыя з іх, хто зацікаўлены ў існаванні і развіцці беларускай дзяржаўнасці, прапанавалі і зрабілі спробу ажыццявіць палітыку «мяккай беларусізацыі». З’явіліся вышыванкі, на тэлебачанні сталі расказваць пра беларускіх мастакоў і культурных дзеячаў, больш ужываць беларускай мовы падчас інфармацыйных і спартовых перадач. Але ў цэлым адбывалася «беларусізацыя» вельмі сціпла, супярэчліва, па формуле — «крок наперад — два назад». Таму выклікала справядлівую крытыку ў актыўнай часткі беларускага грамадства. Магчыма, гэтая крытыка была пачутая. Магчыма, кіруючыя эліты Беларусі ў сувязі з падзеямі ва Украіне нарэшце самі зразумелі неабходнасць умацавання нацыянальнага падмурка дзяржаўнасці — арганізацыя і правядзенне Еўрапейскіх гульняў у Беларусі публічна і голасна засведчыла, што беларусы з’яўляюцца нацыяй. Са сваёй адметнай гісторыяй, з надзеямі на будучыню.

    Важна, каб гэтае сведчанне не згубілася, было падтрыманае шырокімі коламі людзей і арганізацый.

    Нацыянальная ідэя — як сэнс будучыні Беларусі і беларусаў — чакае сваіх стваральнікаў.

    58 комментариев

    avatar
    — А, что, отец! Невесты в вашем городе есть?
    — Кому и кобыла невеста.
    — Больше вопросов не имею.


    «12 стульев»



    Кому и белорусы нация. Шо ж мне жалко, что ли? :D

    «На патриотизм стали напирать. Видимо, проворовались...»
    М.Е. Салтыков-Щедрин.
    -1
    avatar
    Когда вы этот всепропальческий воспленный бред этнических нациков перестанете таскать? Ну, не доходит до больных на голову, что этнический национализм по социокультурным особенностям тут невозможен и приведет только к расколу народа, типа украинского. Какой нахер этнический национализм на лимитрофной территории?

    А вообще, мне в голову пришла идея. Пусть все хором дружно сделают себе генетические какрты и начинают сравнивать гаплогруппы. Оттак и вычленим настоящего белоруса! *lol*

    Минус ставить не буду, но руки чешутся.
    -1
    avatar
    Пусть все хором дружно сделают себе генетические какрты и начинают сравнивать гаплогруппы. Оттак и вычленим настоящего белоруса
    Вот это была бы хохма. Когда окажется, что главные патриоты за процветающую здесь пуп рвущие, отношение к ней имеют весьма посредственное. Тем, кому дорога в землю обетованную откроется не будут думается сильно огорчены. А вот какие понаехавшие эвенки, буряты и мокшане… Для них фраза — чемодан, вокзал, Мордовия играет совсем другое значение. Пришло время померяться пипи… и, кто тут из беларусов самые беларусистые.*lol*
    +1
    avatar
    А вообще, мне в голову пришла идея
    Ну правильно, как каникулы — так громадьё идей в чатиках. По теме выскажусь, мей би, когда все, относящиеся к «населению» отрыгнутся. Жгиця.
    0
    avatar
    Жгиця.
    Я так и представляю спадара Курманбека Салиевича, льющего слезы над тем, что он не совсем (или совсем не) европеец *lol* Мне то пофигу, я помесь и свою генетическую карту это подтверждающую давно изучил ;)
    0
    avatar
    Я так и представляю
    Хорошо вам, школярам, влажные фантазии — по щелчку пальцев на любую тему. Но на меня, плз, не онанируйте, ладно? ))) Изучайте свои карты, душите питона, танчики гоняйте… Скоро в школу, каждый день берегите!
    0
    avatar
    Изучайте свои карты
    Вам вакидзаси из соседней темы принести? *lol* А то выясните, что вы гайдзин и придется делать сеппуку *lol*
    не онанируйте
    душите питона
    Дедушка такой старый, что уже питона придушить не в состоянии? Завидуете небось? *lol*
    Скоро в школу
    Вот пришел в школу, придушил питона, изучил карты и онанирую! Ляпота! *lol*

    танчики гоняйте
    Предпочитаю внутренню эмиграцию в Тамриэль :)
    +1
    avatar
    Предпочитаю внутренню эмиграцию в Тамриэль
    Не знаю что это и гуглить не стану. Вы по теме высрались, населенец? Или еще будете?
    -1
    avatar
    Не знаю что это и гуглить не стану.
    И не надо. В TES онлайн нету официального русика. Иностранный язык знать надыть ;) Или пораженчестки качать кастомный русик и поганить игру.
    Вы по теме высрались, населенец? Или еще будете?
    А вас это так волнует? Если сильно волнует — отвечу. ;)
    0
    avatar
    «Хочешь уволиться? Заплати компании три зарплаты»

    Белоруски рассказали о «беспределе и безнаказанности» в IT.

    charter97.link/ru/news/2019/7/12/340983/

    Не удивительно, что Лука тут третье десятилетие всех сапогами попирает. Я знаю, какая мы нация. Нация рабов.

    Шо, нельзя было проблемы начальству устроить?

    Написать куданадо о з/п в конверте.
    Написать куданадо о переработках.
    Получать хотя бы 30% от з/п, но только делать вид, что работаешь.
    Заниматься саботажем и вредительством (вирусы там таскать какие нить, инфу уничтожать — типа это не я, это я, но нечаянно и так далее).
    Можно пролить кофе на клаву или монитор. Пусть высчитывают из з/п, которую не плотють.
    Можно вступить (прости меня Господи, но нагадить такому начальству святое дело) в БРСМ и устраивать там партийные хреньки какие нить.
    Короче — способов море. Можно и начальнику устроить ад на работе. Кроме з/п он ничем не сможет надавить. Ещё сам попросит, чтобы уволился.

    Я такое воочию наблюдал на МТЗ. Не могли избавиться от одного программера. Абсолютная бестолочь в программировании. Если напишет чё нить, то нихира не работает. Время потратит в разы больше. Когда его стали выселять (попросили заявление написать и пригрозили статьёй, если будет упираться), он начал гадить всерьёз.

    Ну трудовую дисциплину он не нарушал. Не пил вообще. Не курил. При нём нельзя было отметить ДР на работе. Даже без спиртного. Тут же письменная жалоба нач. службы режима. И вообще, жалобы строчил по малейшему поводу. Правда была и польза сотрудникам. Установили кондиционер в одно, сильно жаркое лето.

    Отрастил бороду, как Толстой. Мне всегда казалось, что в этой бороде застряла капуста из вчерашних щей и что в этой бороде кто то живёт. Стал одеваться как какой то бомж и через некоторое время стал похож на крестьянина средне-русской равнины 19-го века. Все соседи по этажам ржали с этих программистов и их начальницы. Это бухгалтерия, ОКС и вторя часть АСУ, где сидели спецы по железу.

    Не знаю, чем кончилось, я ушёл оттуда, но начальница этого Павлика (так его звали) готова сама была заплатить ему 3 з/п, лишь бы он свалил.
    +1
    avatar
    Я знаю, какая мы нация. Нация рабов.
    А шо рабы- тоже нация? :)
    0
    avatar
    Зато тут мы храбрые. Там где мента с дубинкой нет. Сцыкло околоспортивное.

    Видеофакт: Фанаты минского «Динамо» выбежали на поле в Латвии и подрались со стюардами

    charter97.link/ru/news/2019/7/12/340977/
    0
    avatar
    выбежали на поле в Латвии и подрались

    Прощай, Шенген
    0
    avatar
    Прощай, Шенген

    Звери. А у нас бы всего пару рёбер, дубинку в задницу, штраф на полжигулей и 15 суток.
    0
    avatar
    Вот теперь будут сидеть на попе ровно в своей резервации, где дубинки в зад суют.
    0
    avatar
    угу, нация.
    нация секонд хенд.
    нация как и ребёнок рождается в боли, крови и лишениях, как в Украине сейчас.
    а нам свалилась независимость на халяву, так мы её сейчас и просрём, сорри.
    а можэ так i трэба?
    +2
    avatar
    а нам свалилась независимость на халяву, так мы её сейчас и просрём, сорри.

    Просрем? Это вы в будущем времени. Я вот в прошлом это уже наблюдаю. Не просрем, а просрали. И давно. Независимость- это, когда ты живешь на свои, а не клянчишь у соседа (Россия).
    +4
    avatar
    нет пан Монро, не только в будущем, но и в прошлом и в настоящем.
    в восточной части страны путераст на путерасте и путерастом погоняет.
    кто будет страну защищать?
    некому.
    зато как смачно выть начнут, когда Рафики тут всё к рукам приберут.
    0
    avatar
    Не просрем, а просрали.
    Ничего пока что не просрали. Обосрались — это да. 25 лет на самом деле не такой уж и большой срок, что бы что-то хоронить. 300 лет российского плена не так и просто вытравить.
    +1
    avatar
    пан Копикэт, если мне поселянка средних лет, с высшим образованием, рассказывала о скорых выборах в думу (так она нашу палатку обозначила), то этим почкам ни Боржоми, ни операция уже не помогут(((((
    +1
    avatar
    мне поселянка средних лет, с высшим образованием, рассказывала о скорых выборах в думу (так она нашу палатку обозначила)
    Вполне объяснимая каша в голове. РосТВ + идиотские потуги Лукашенко на «идыялохию». Хотя, всем жителям провинции глубоко до сраки, как называется этот идиотский орган «палатка», «дума», «сойм» — представительная демократия (республика) полностью опошлена Путиным и Лукашенко. ИМХО, среди народа доверия всем этим «образованиям», как и к самому лукашенковскому государству, нет и не предвидится.
    +1
    avatar
    каша — кашей, но у них уже путен с нимбом.
    он же величие делает для страны.(какой страны, вот в чём вопрос)
    +1
    avatar
    у них уже путен с нимбом
    Соглашусь. По моим наблюдениям Витебская и часть Могилевской обл. этим болеют. В Брестской и Гродненской бывшие вояки тоже Сказочного очень любят, но там их уравновешивают поляки. Минская, Минск и Гомельская, как обычно, вещи в себе. Бобруйск как обычно, Бобруйск :) Если более точно, Путен преобладает в самых нищих местностях, где нет ни денег, ни работы — вообще нихрена (Витебская обл.).
    0
    avatar
    вояки ещё в нулевых по нему кипятком писали.
    довелось мне побеседовать с командным составом минского суворовского училища.
    каких защитников родины они воспитывали?
    +1
    avatar
    каких защитников родины они воспитывали?
    Воспитывает в основном семья. Т.е. все эти аццкие дебри в нац/гос ориентации прививаются чуть раньше, чем до мальчиков может добраться военком. Но, совершенно очевидно, что в «Суворовское» отдают своих детей потомственные вояки.
    Выход один: вылавливать и пинком под зад или в народное хозяйство, или в Россию, если особо неизлечимый случай.
    +1
    avatar
    согласен.
    но вылавливать, а уж тем более давать пинок под зад просто некому.
    как там, у классика:
    аднойчы пайшоў я з канём па араць
    каню ля ля ля, і мне ля ля ля
    і ходзім удваіх вакол баразды
    каню да ля ля, і мне да ля ля.
    +1
    avatar
    Собрались озабоченные и мастурбируют.
    Как это всё надоело. Негатив сплошной. Да ну нахуй эту Браму.
    -1
    avatar
    Зачем же вы так материтесь в кругу воспитанных (почти) джентльменов? :)
    0
    avatar
    Я ведь уже объяснял тебе, какой ты жентлемен, правда?
    Могу ещё повторить и, если напросишься, даже развить мысль.
    -1
    avatar
    А что на ты? Я с вами не в друзьях. Извольте держать себя в рамках. А не то у нас за маты и в бан легко попасть.
    0
    avatar
    Обращение на Вы уважительное — зачем же я стану его употреблять, когда собираюсь, наоборот, высказать свое к тебе неуважение? Может, паном или спадаром ещё назвать?

    Ты уставший от жизни старый зануда, в голове которого всего две мысли, и больше уже не появится. Неинтересный, однако чрезвычайно навязчивый. Как Алина, если не хуже. Пересмотри собственные комментарии под разными постами и найди хоть пару отличий — позитива нет нигде, сплошное брюзжание и занудство. Общественное место, в котором не убирают такое монро, неизбежно превращается в отхожее.
    0
    avatar
    А не то у нас за маты и в бан легко попасть.
    Таки он же специально на бан нарывается. Будет типо «очередная жертва произвола герра Vogel-я» за мову пострадавшая. Или еще какая херь. Не обращайте внимание на тролля.
    +1
    avatar
    Опять мимо, дружок, опять мимо. Если я пишу «нахуй эту Браму», то это не просьба к пану Фогелю. Да и вообще, такого случая, чтобы меня банили, никогда не было. :P Это утрата интереса к сайту — я просто оценил для себя привлекательность подобного формата общения и решил: без модерации эта площадка мне не нужна.

    Да, я не одобрял уход пана Вульфа, я спорил со спадаром Росинским, видя в их поступках излишнюю эмоциональность. Но в один прекрасный пятничный день я сам зашёл сюда и поймал себя на мысли, что стало неинтересно. Всё таки интерес зависит и от эмоционального фона тоже.

    Жизнь полна приятных волнений, а я зачем-то иду на Браму и окунаюсь в негатив — в бесплодный, ничего значительного мне не дающий эмоциональный крематорий.
    +1
    avatar
    Опять мимо, дружок, опять мимо.
    Тогда научитесь материться. Что бы хлестко, звонко, в тему и не оскорбительно.
    +1
    avatar
    Негатив сплошной. Да ну нахуй эту Браму.
    Тихо ты ©. Перепейсь быдлонасельництва портишь мне. Еще не все высказались.
    А потом — позитив.
    +1
    avatar
    белые перчатки не жмут, пан Курманбек?
    +1
    avatar
    белые перчатки не жмут
    Не-а.

    Вы уже опростались по теме, или еще тужитесь? Давайте резвее.
    0
    avatar
    онлайн проктологию практикуете?
    +1
    avatar
    онлайн проктологию практикуете
    *lol*
    Не, это население — сплошь боксеры по переписке да ыкзперды по нациям в чятиках.

    А мы, нация белорусов, спокойные и незлобивые люди.

    А по Вашему вопросу — у меня сосед проктолог, дать телефончик? Но человеку из нации рабов будед, канеш, дороже, чем белорусу, учтите.
    0
    avatar
    я не есть понимать Вами написанное )))
    ладно пунктуация, сам грешен, но грамматика…
    P.S. и кто такие белорусы? что за зверь?
    0
    avatar
    кто такие белорусы? что за зверь?
    Быдлонасельництву не понять, не парьтесь, пятница, прибухните ;)
    +1
    avatar
    прибухните?
    а это как? в кыргизском я не силён.
    +1
    avatar
    в кыргизском я не силён.
    Тогда накати/махни маленько и не робей. Многия языки — они все от тех злодеев, устроивших падение Башни. Вы должно быть понимаете, о ком я.
    0
    avatar
    прибухните
    Все равно скажу.
    Мы все — разорванные враждебным умыслом части недозревшей единой нации. Как бы она не формировалась (гляньте на ту же Францию или ВБ). Должно пройти какое-то время и каждый из нас срастется и округлится. В новое время трудно формировать мифы, но грядущие трудности помогут. Догматики, вроде п. Монро, этого понять уже не смогут и будут манкуртами-нигилистами. Их не следует принимать во внимание. Они — прошлое.
    -1
    avatar
    Мы все — разорванные враждебным умыслом части недозревшей единой нации.
    Ну, уж нет.
    При все уважении к Вам, пане Авгуре, но — нет. Мы готовы жить дружески с эвенками и даже с казаками кубанскими, когда Кубань вернется в родную украинскую гавань. Но от всего остального — увольте, Ваши эти «три нации — три сестры» — засуньте себе, плз, в тухес. Мы знаем чем это заканчивается.
    +4
    avatar
    засуньте себе, плз, в тухес. Мы знаем
    Знаем, знаем. Тоже маленько знаем, майстер Курманбек.
    Разорванное не срастить. Не о том повествую. И гигантоманией с глобализьмой не страдаю.
    Поэтому и выразился определенно. Для самоосознания, национальной консолидации должно пройти время. Время испытаний и время развития. То, что сейчас пока купируется глобализированным вмешательством.
    -1
    avatar
    когда Кубань вернется в родную украинскую гавань.
    Это из нового глобуса Украины чоль?
    Я бы украинским братьям восток вернул. И Крым однако. Но для начала нам надо вернуть себе Русь-матушку.
    -1
    avatar
    Это из нового глобуса Украины
    Ну вот видите, имперские зубки тут как тут ))
    +1
    avatar
    Не утрируйте. Если кому и следовало-бы возвратить Кубань, так это переселым запорожцам и отряженным донцам. Только все это уже романовские проделки. Титульных прежде касогов и абадзехов загнали в горы, сарматов и скифов изничтожили хазарейцы.
    0
    avatar
    … а что сделала британская корона со своими пиратами… Просто жуть.Пиратам отдать все острова
    0
    avatar
    Беларусы: нацыя, ці як?
    Да это от воли каждого и всех зависит. Вот пани Алина — это Беларуска. Хоть меня и хулила, но за своих стояла.
    А полковник Монро..? — Да вроде хера в проруби (эвенк. нац.). Не чувствует под собой земли предков, не ощущает солидарности, близости своего народа. Жаль его, конечно — жертву совка. Помрет просто так, никому не нужный.
    +1
    avatar
    Не чувствует под собой земли предков, не ощущает солидарности, близости своего народа.
    А вы, пан Авгур, чувствуете? Эту солидарность и близость народную? И если чувствуете и она существует, почему позволяете обращаться с собой (народом эвенк.), как со скотом?U_u

    Помрет просто так, никому не нужный
    Все помрём. И мы и планета, и даже вселенная в конце концов.;)
    +1
    avatar
    И если чувствуете и она существует, почему позволяете обращаться с собой (народом эвенк.), как со скотом?
    Мы и не позволяем. Но они нас не слушают. Оккупация однако.
    0
    avatar
    Мы и не позволяем. Но они нас не слушают.

    Скот тоже не позволяет, но его не слушают
    +1
    avatar
    Скот тоже не позволяет, но его не слушают
    Да, я в общем плане в курсе что там в ваших ветхих писаниях, Талмуде и Тании. Нацисты.
    0
    avatar
    Все помрём. И мы и планета,
    Это да. Но пани Алину многие вспомнят, несмотря на ее пунктики.
    А Монро кто? — Задвинутый аппаратный служка, без рода и без племени.
    Мотив решает.
    +1
    avatar
    О, Господи! Да при чем тут МОнро? Вам предложили тему: белорусы нация или нет? А вы как последний ***** обсуждаете почему то Монро? Вы такой глупый или сказать больше? Своих мыслей нет, так давай какашками бросаться? Так ведь уже есть один говномет- Курманбек. Хотите ему уподобиться? Думаете это вызовет к вам уважение? Что за люди? Не нация, это точно.
    -3
    avatar
    Вначале надо дать определение нации, а потом ломать копья, хотя, и здесь имеются разночтения.Но тем не менее надо начинать с теории -что такое нация и чем она отличается от народности.
    0
    У нас вот как принято: только зарегистрированные и авторизованные пользователи могут делиться своим мнением, извините.